Napęd na 4 koła — czy jest Ci potrzebny?

Samochód z napędem na cztery koła może dać Ci większe bezpieczeństwo i lepsze wrażenia z jazdy. Jednak więcej kosztuje i jest nieco droższy w eksploatacji. Czy warto wybrać napęd na obie osie? Podpowiadamy!

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Co daje napęd na 4 koła?
  2. Dlaczego kierowcy samochodów z napędem 4×4 płacą więcej?
  3. 4×4, AWD, FWD — co to znaczy?
  4. Czym jest stały napęd 4×4?
  5. Czy warto mieć samochód z napędem na 4 koła?

Napęd na 4 koła upowszechnił się stosunkowo niedawno.

Oto krótka historia, jak 4×4 rozszerzało się na różne modele samochodów.

Sedany

W pierwszej kolejności ten typ napędu, jeszcze w latach 80-tych ubiegłego wieku, zagościł w samochodach osobowych. Stało się to dzięki marce Audi, której samochody przeniosły się do nowej ligi.

A przyjrzyj się dobrze! Samochód na poniższym zdjęciu jest złożony niczym Polonez lub Maluch (Fiat 126p) przerabiany garażowym sposobem na auto sportowe. Piękne są te nity łączące elementy karoserii. 😉

Audi Quattro. Tekst na zdjęciu: Sukcesy odnoszone w rajdach samochodowychrozsławiły nazwę „Audi Quattro”

Legendarne Audi quattro

To model sportowego samochodu osobowego produkowanego przez Audi w latach 1980-1991.

Pomysł na napęd Quattro (z włoskiego: cztery) powstał pod wpływem praktycznych doświadczeń użytkowników.

Frustrowało ich, że powolna terenówka w zimowych warunkach radziła sobie lepiej od luksusowej limuzyny z mocnym silnikiem.

W odpowiedzi na ten problem inżynierowie opracowali model osobowy z napędem na cztery koła.

Sukces był fenomenalny.

Samochód odniósł wiele zwycięstw na trasach rajdowych. Nie tylko odmienił oblicze rajdów samochodowych. Jednocześnie rozpoczął erę napędu 4×4 w samochodach osobowych.

Taki rodzaj napędu jest do dzisiaj spełnieniem marzeń wielu kierowców.


Terenówki

Jeszcze 20 lat temu (na początku XXI wieku) w napęd na cztery koła wyposażano raczej auta przeznaczone na bezdroża.

Popularne „terenówki” pozwalały dojechać do miejsc nieosiągalnych dla aut z napędem na jedną oś.

SUV

W okolicach 2010 roku nadeszła era SUV-ów. Na wiele konstrukcji z tej półki mówiło się „bulwarowy tygrys”.

To najwyraźniej nie spodobało się niektórym kierowcom. Producenci nie pozostali głusi na ich życzenia i zaoferowali dodatkowe wersje napędu.

Użytkownicy SUV-ów zyskali w ten sposób dodatkowe bezpieczeństwo i poczucie, że samochód jest (prawie) terenowy.

Wszystkie modele

Dziś auta z napędem na cztery koła spotkasz w praktycznie każdym segmencie samochodów (jest nawet maleńka Toyota Yaris Cross z napędem 4×4).

W wielu modelach (np. klasy premium) napęd na cztery koła bywa wręcz standardem.

Co daje napęd na 4 koła?

Oznaczenie „4x4” na samochodzie

Lista jego zalet jest krótka, ale konkretna. Napęd 4×4 zapewnia:

1. Lepsze właściwości jezdne

Napęd na dwie osie zapewnia lepszą przyczepność kół. A kiedy koła solidnie trzymają się podłoża, samochód płynnie:

  • rusza,
  • hamuje,
  • wchodzi i wychodzi z zakrętów.

Zjawisko to zauważysz w przypadku każdej powierzchni.

Jazda z napędem 4×4 zapewnia lepsze trzymanie się nawierzchni drogi w trudnych warunkach – podczas deszczu, w błocie, na ośnieżonej, nieutwardzonej czy przysypanej liśćmi drodze. 

2. Wyższy poziom bezpieczeństwa

Punkt drugi łączy się z pierwszym: lepsza trakcja to mniejsze ryzyko utraty kontroli nad autem.

Innymi słowy – mając napęd 4×4 trzeba się nieco mocniej „postarać”, żeby wpaść w poślizg.

Jednak nie ulegaj iluzji – fizyki nie oszukasz. Także samochód z napędem na wszystkie koła zaskakująco łatwo może stracić przyczepność np. na mokrej drodze. Ale faktycznie jest odporniejszy na to zjawisko od auta z napędem na jedną oś.

Bezpieczeństwo i komfort płynące z napędu na cztery koła oznaczają niestety koszty.

Dlaczego kierowcy samochodów z napędem 4×4 płacą więcej?

Samochód Subaru z napędem na 4 koła na drodze

Napęd na wszystkie koła wiąże się z wyższą ceną auta i większymi kosztami użytkowania. Jest co najmniej 5 powodów tego zjawiska.

1. Zazwyczaj napęd 4×4 jest niedostępny w podstawowej wersji silnikowej

Dzieje się tak dlatego, że traktowany jest jako ekstra korzyść. A za każdą dodatkową zaletę producenci każą sobie słono płacić.

Napęd na obie osie najczęściej występuje też razem z mocniejszymi (czytaj – droższymi) wersjami silnika.

2. Wyższe są koszty eksploatacji

Wiąże się to z:

  • Wyższym spalaniem spowodowanym m.in. większą wagą samochodu. Audi Quattro ważyło co najmniej 70 kg więcej, dzisiaj zależy to od modelu i zastosowanych rozwiązań technicznych.
  • Koniecznością częstszej wymiany oleju w mostach napędowych.

Czym jest most napędowy?

To jeden z najważniejszych elementów konstrukcji samochodów z napędem na tylne koła.

Most jest utworzony z elementów, które:

  • podtrzymują część ciężaru samochodu, a jednocześnie
  • przenoszą moment obrotowy z wału napędowego na koła jezdne.

Jednym zdaniem: most przenosi napęd na tylne koła. Bez niego, ani rusz.


3. Naprawy mogą być droższe

Napęd na 4 koła to złożony układ podzespołów. Jego naprawa jest bardziej skomplikowana, niż naprawa napędu na jedną oś.

Dlatego wydatki związane z naprawą napędu 4×4 bywają wyższe. W przypadku popularnego napędu xDrive (BMW) może to być (w zależności od rozmiaru uszkodzeń) wydatek rzędu 3,5-5 tys. zł.

4. Opony zużywają się szybciej

Większa waga auta z napędem 4×4 wywiera większy nacisk na ogumienie – a to przyspiesza jego zużycie.

Poza tym wszystkie koła muszą posiadać:

  • identyczny typ opon (chodzi o model, rozmiar i producenta),
  • mających ten sam stopień zużycia (to ważne!).

Wniosek? Jeśli coś się dzieje z jedną oponą (z bieżnikiem zużytym o kilka mm), nierzadko rekomendowana jest wymiana całego kompletu.

A cztery opony do SUV-a lub auta klasy mogą spokojnie kosztować cztery – tyle że tysiące złotych.

5. Auto z napędem 4×4 więcej pali

Mogą to być nawet o 1,5-2 litry więcej na 100 kilometrów od wersji z napędem na jedną oś.

Przyczyną jest m.in. większa waga pojazdu z tym napędem oraz ilość energii potrzebna do napędzania 4 kół.

Automatyczny rozdział napędu

W przypadku samochodów, w których system elektroniczny decyduje o załączeniu napędu na 4 koła, spalanie będzie zależało od trybu jazdy.

Masz więcej jazdy z napędem na cztery koła? Więcej zużyjesz paliwa / energii do napędzania samochodu.

Decyzja do podjęcia

Jeździsz po dobrych drogach, w łatwym terenie, a dodatkowo rzadko opuszczasz asfalt?

Warto zastanowić się, czy naprawdę potrzebujesz pojazdu z napędem 4×4.

4×4, AWD, 4WD — co to znaczy?

4×4, AWD lub 4WD — napęd na dwie osie może mieć różne oznaczenia.

Najczęściej spotykamy się z poniższymi skrótami.

AWDAll Wheel Drive – napęd automatyczny na dwie osie (jest przenoszony na wszystkie koła przez cały czas)
4WDFour Wheel Drive — napęd 4×4 załączany ręcznie.
4×4napęd na drugą oś jest załączany automatycznie lub przez kierowcę

Dwa inne popularne skróty dotyczą już napędu na jedną oś:

  • FWD (Front Wheel Drive) – napęd na przednią oś,
  • RWD (Rear Wheel Drive) – napęd na tylną oś.

Napęd stały czy dołączany – który wybrać?

Nie w każdym aucie napęd na 4 koła działa non-stop. Często nawet nie ma takiej potrzeby.

Dlatego jeśli na co dzień:

  • jeździsz po mieście lub po drogach o dobrej przyczepności oraz
  • nie przeprawiasz się przez strumienie lub błotnisty teren,

możesz śmiało wybrać wersję z dołączanym napędem (za pomocą dźwigni lub pokrętła).

To rozwiązanie często spotkasz w popularnych modelach SUV-ów lub limuzyn.

W części z nich nie musisz nawet niczego przełączać. Komputer pokładowy sam „zdecyduje”, kiedy warto dołączyć drugą oś.

Czym jest stały napęd na cztery koła?

BWM serii 4 z napedem na 4 kola
BWM serii 4 z napędem na 4 koła, źródło: auto-swiat.pl

Argumenty przemawiające za napędem odłączanym nie zmieniają faktu, że najlepszą opcją jest stały napęd na 4 koła (chociaż nie każdemu jest on potrzebny, co opisujemy dalej).

Gwarantuje on niezmiennie doskonałe właściwości jezdne.

Auto z napędem stałym na dwie osie:

  • jeździ płynnie i pewnie w każdych warunkach,
  • rozdziela siłę dzięki mechanizmowi różnicowemu. Moment obrotowy może być rozdzielony równo na obie osie (50:50) lub niesymetrycznie (np.: 40:60).

Co to jest mechanizm różnicowy?

To układ kół zębatych, w którym każde koło samochodu może poruszać się z inną prędkością – dostosowaną do dystansu pokonywanego przez nie w zakręcie. 

Tę zaletę doceni każda osoba, która np. utknęła w głębokim śniegu jadąc zwykłym samochodem.

Podczas próby wyjazdu „zakopanego” samochodu kręcą się inne koła, niż to potrzebne (te wiszące w powietrzu – pozbawione trakcji). I trzeba się posiłkować holowaniem.

Auta z napędem „na cztery buty” nie mają tego problemu. Dają Ci dużo większą szansę na sprawny wyjazd z zaspy, czy błota.


Czy warto mieć samochód z napędem 4×4?

Wszystko zależy od tego, gdzie na co dzień jeździsz.

Po trudnym terenie

Jeśli Twoja codzienność to jazda po bezdrożach, wybierz napęd 4×4. Inaczej auto szybko da Ci znać, że nie daje rady.

Wyboje, błoto i zaspy śnieżne są znacznie łatwiejsze do pokonania w aucie z napędem na obie osie.

Po płaskich, utwardzonych drogach

Sprawa jest prosta — napęd 4×4 nie zaszkodzi, ale specjalnie nie pomoże. W takich warunkach auta z napędem na jedną oś radzą sobie świetnie, a do tego są tańsze niż wersje 4×4.

Trochę gorzej może być zimą, w czasie opadów lub po najechaniu na plamę oleju na drodze. Wyjście z tych sytuacji zależy od szczęścia/okoliczności, jak i od umiejętności kierowcy.

Systemy bezpieczeństwa zamiast 4×4

Pamiętaj też, że nowsze modele samochodów z napędem na jedną oś oferują zaawansowane systemy bezpieczeństwa (ESP, ACR, ASR, itp.).

„Pilnują” one trakcji i wspomagają kierowcę w razie utraty przyczepności kół podczas ulewy lub poślizgu.

A może wybierasz 4×4, bo po prostu lubisz?

Niezależnie od chłodnych kalkulacji, być może po prostu:

  • lubisz mocne auta z napędem 4×4 – i ten element przygody, który jest z nimi związany,
  • okazjonalnie jeździsz w trudnych warunkach (dużo podróżujesz, jeździsz po trudnych drogach),
  • cenisz zwiększone poczucie bezpieczeństwa.

W takim przypadku zachęcamy Cię do wyboru opcji napędu „na cztery buty”.

Najlepiej już dziś sprawdź, jak się jeździ samochodami z napędem 4×4.

A potem wybierz najlepszy dla siebie – w Masterlease pomożemy Ci go sfinansować! U nas możesz sfinansować większość modeli aut osobowych i dostawczych dostępnych w polskich salonach sprzedaży.

Sprawdź przykładowe samochody lub skontaktuj się z nami, aby omówić inny model.

 Zapraszamy!

Propozycje? Pomysły?

Jeżeli chcesz pomóc nam wzbogacić powyższy tekst – zapraszam do kontaktu na LinkedIn.
Grzegorz Pniewski
Ekspert Masterlease i pasjonat motoryzacji