Jak jeździć po gołoledzi?

Gołoledź na drodze to groźne zjawisko. Nie ryzykuj wpadnięcia w poślizg!

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Co to jest gołoledź?
  2. Jak rozpoznać gołoledź na drodze?
  3. Jak przygotować się do jazdy po śliskiej nawierzchni?
  4. Jak najłatwiej sprawdzić, czy jest ślisko?
  5. Jak jeździć, kiedy jest ślisko?

Jesienią i zimą pogoda nie rozpieszcza kierowców.

Zapytaj siebie – czy jestem przygotowany(a) na trudne warunki drogowe?

Dotyczy to zarówno Twoich umiejętności, jak i przygotowania samochodu do jazdy. Przeczytaj, jak sobie radzić w czasie gołoledzi.

Co to jest gołoledź?

Koło samochodu ze śladami soli oraz pokryta lodem nawierzchnia ulicy.

Szklanka, czarny lód (od angielskiego „black ice” – bo jest pięknie przezroczysty i łatwo dostrzec przez niego ciemny asfalt)… Gołoledź ma różne nazwy.

Powstaje w szczególnych warunkach pogodowych:

  • najczęściej jesienią lub zimą,
  • kiedy temperatura osiąga 0° Celsjusza, a jednocześnie jest wilgotno (mżawka / deszcz / śniegu z deszczem).

Powierzchnia drogi pokrywa się wówczas niewidoczną warstwą wilgoci, która szybko zamarza.

Gołoledź jest zdradliwa, bo ciężko ją zauważyć – masz wrażenie, że jedziesz po mokrej nawierzchni, a w rzeczywistości beztrosko mkniesz po cienkiej warstwie lodu.

Jak rozpoznać gołoledź na drodze?

Znak ostrzegawczy A32 - gołoledź
Źródło: portalnaukijazdy.pl

miejscach szczególnie zagrożonych „szklanką na drodze” ostrzega znak A-32 (oszronienie jezdni).

Ale znak to za mało. Na co zwracać uwagę, kiedy temperatura oscyluje wokół 0 stopni Celsjusza?

1. Świetlne refleksy na nawierzchni

  • Lodu na jezdni często nie widać. W słoneczny dzień jego błysk może być jednak widoczny.
  • Przy ograniczonej widoczności na pierwszy rzut oka bardzo trudno rozpoznać oblodzone miejsce – możesz je dostrzec dzięki światłom samochodów i lamp ulicznych.

2. Cicha praca opon

  • Jeśli jazda jest cichsza niż zwykle – zwiększ czujność. Być może już poruszasz się po lodzie.

3. Luz w układzie kierowniczym

  • Kierownica kręci się zadziwiająco lekko? Jakby wspomaganie działało mocniej niż zwykle?
  • Powodem może być cienka warstwa lodu, która zmniejsza tarcie opon o asfalt.
  • W tym momencie kierownica przestaje spełniać swoją funkcję. Niestety, może się zdarzyć, że właśnie prowadzisz sanki w kształcie auta.

4. Otoczenie

  • Miejsca o dużej wilgotności są podatne na powstawanie gołoledzi (na pobliskiej drodze).
  • Uważaj, gdy jedziesz w pobliżu rzeki, jeziora lub lasu z obszarami bagiennymi.
  • Uwagi wymagają także tunele, gdzie lubi gromadzić się wilgoć.
  • Szczególną uwagę zachowaj wjeżdżając na mosty / wiadukty – są owiewane przez zimne powietrze z góry i z dołu. To znacznie przyspiesza zamarzanie jezdni.

5. Szron

  • Zmrożona wilgoć na drodze to gołoledź, ale w pobliżu drogi występuje w postaci szronu.
  • Patrz na otoczenie (np. liście na drzewach). Kiedy zobaczysz szron, jedź ostrożniej.

Dodatkowo jesienią i zimą szczególnie uważnie śledź serwisy pogodowe. Informacje o możliwej gołoledzi mogą pomóc Ci uniknąć wypadku.

Jak przygotować się do jazdy po śliskiej nawierzchni?

Ulica z błyszczącą nawierzchnią, która oznaczać może gołoledź.

Bezpieczna jazda zaczyna się w domu” – tak mawiają certyfikowani instruktorzy ze szkół jazdy.

I nie ma w tym stwierdzeniu ani grama przesady.

Jazda w trudniejszych warunkach drogowych (oprócz zachowania ostrożności) wymaga właściwych przygotowań.

Twoje „zadanie domowe” można podzielić na dwie części.

1. Zacznij od właściwego przygotowania samochodu przed okresem jesienno-zimowym:

  • Zadbaj o opony – obejrzyj Twoje zeszłoroczne „zimówki” i, jeśli są już starte, nie oszczędzaj na kupnie nowych.
  • Sprawdź stan wycieraczek – stare, rozmazujące wodę na szybie zmniejszają widoczność, a to obniża poziom bezpieczeństwa Twojego i Twoich pasażerów.
  • Skontroluj poziom płynu do spryskiwaczy – jego nagły brak w skrajnych przypadkach potrafi nawet uniemożliwić jazdę.
  • Przetestuj oświetlenie – przez jakiekolwiek braki w tym zakresie (przepalona żarówka, źle wyregulowane światła mijania) możesz nie zauważyć sygnałów, że robi się ślisko.
  • Tuż przed jazdą oczyść pojazd ze śniegu / szronu i zadbaj o jak najlepszą widoczność (przejrzyste szyby!).

2. Zaplanuj właściwie podróż. Odpowiedz sobie na pytania:

  • „ile czasu będę jechać?” – warunki zimą są trudniejsze, a przez to podróż może się wydłużyć,
  • „czy mogę zaplanować wyjazd tak, żeby uniknąć jazdy po zmroku?” – jazda zimą w ciągu dnia jest bezpieczniejsza, bo więcej widzisz,
  • „jaki jest poziom mojego zmęczenia?” – jazda w trudnych warunkach pogodowych to dla kierowcy większe wyzwanie.

Jak najłatwiej sprawdzić, czy jest ślisko?

Zimą dobrze jest zbadać przyczepność opon na prostej drodze. To proste – wciśnij pedał hamulca.

Im szybciej uaktywnia się ABS (zapali się kontrolka i poczujesz „pulsowanie” pedału pod stopą), tym przyczepność jest słabsza.

A to oznacza, że jest ślisko (albo bardzo ślisko).

Jak jeździć po śliskiej nawierzchni?

Pokryta lodem droga przez las.

Kiedy jest ślisko, na drogach powinno królować słowo „prewencja”.

Dlatego jeśli naprawdę musisz jechać w takich warunkach, rygorystycznie stosuj się do tych zasad:

1. Przewiduj

  • „Czytaj” drogę – im dalej patrzysz przed siebie (np. podczas zbliżania się do zakrętu), tym więcej jesteś w stanie zaobserwować.
  • W ten sposób dajesz sobie więcej czasu – na przykład na to, by dostrzec oblodzenie jezdni.

2. Zwolnij

  • W trudnych warunkach jedź powoli. Najcięższe wypadki wydarzają się przy prędkościach autostradowych. W tych warunkach jesteś daaaaleko od prędkości, która pozwala zachować sterowność. Nie wspominając o hamowaniu na oblodzonej drodze.
  • Podejrzewasz, że może być ślisko? Zmniejsz prędkość – to zapewni Ci odpowiedni zapas przyczepności oraz czas potrzebny na reakcję. Nawet drobna różnica w prędkości może Cię uratować, bo samochód zachowa zdolność do utrzymania toru jazdy / kontrolowanego zatrzymania.
  • Jeśli przyczepność jest ograniczona, zacznij hamować z wyprzedzeniem. Zwłaszcza jeśli masz wątpliwości co do stanu nawierzchni.
  • Widzisz, że inne pojazdy zwalniają? To sygnał alarmowy – być może ktoś dostrzegł oblodzenie wcześniej niż Ty!

3. Jedź płynnie

  • Unikaj gwałtownego przyspieszania, hamowania i innych ryzykownych przy tej pogodzie manewrów.

4. Zwiększ odległość od innych pojazdów

  • Trzymaj się możliwie jak najdalej od innych pojazdów.
  • Ktoś za Twoim samochodem spieszy się i pogania Cię? Jak najszybciej puść takiego kierowcę przodem! Niech ryzykuje na własny rachunek.

5. Jedź prawym pasem

  • Wszelkie próby wyprzedzania w czasie gołoledzi to naprawdę zły pomysł. Odpuść sobie.

Od tych zachowań zależy, czy zauważysz lód 3, czy 10 sekund przed wejściem w zakręt.

Podejrzewasz, że te 7 sekund różnicy może coś zmienić? Masz rację – to może być czas, którego Ci zabraknie, by uniknąć poślizgu…

Jak przygotować się do pokonania zakrętu na śliskiej drodze?

Zakręt na zimowej drodze i znak ostrzegawczy.

O poślizg najłatwiej wtedy, gdy pokonujesz zakręt.

Im jest ostrzejszy, tym lepiej trzeba się przygotować do jego pokonania.

W tym celu:

  • dobierz odpowiednią prędkość (zwolnij – jedź nawet zbyt wolno, aby tylko nie wpaść w poślizg),
  • wrzuć właściwy bieg (jeśli masz manualną skrzynię) jeszcze przed wejściem w zakręt,
  • puść sprzęgło również przed wejściem w zakręt, a lewą stopę oprzyj na podnóżku,
  • obie ręce oprzyj na kierownicy.

Nie przyspieszaj podczas pokonywania zakrętu!

To zwiększa ryzyko poślizgu.

  • Jeśli zwolnisz przed zakrętem, zawsze możesz przyspieszyć po jego pokonaniu – w drugą stronę to niestety nie działa…
  • Jeśli przesadzisz z prędkością, wypadniesz z drogi. I nawet najlepsze systemy nie pokonają praw fizyki.

Może się jednak zdarzyć, że wszystko zrobisz, jak należy, a auto… i tak wpadnie w poślizg.

Jak zachować się podczas poślizgu?

Znak ostrzegający przed możlwością poślizgu i droga przez las z ośnieżonymi poboczami.

Pamiętaj! Na drodze nie ma czegoś takiego jak jedna schematyczna reakcja, którą należy wykonać za każdym razem, gdy wpadniesz w poślizg.

Istnieje wiele mitów na temat wychodzenia z poślizgu obronną ręką.

Można je podzielić na dwie kategorie:

  1. mity, które nigdy nie były prawdziwe
  2. fakty, które z czasem przestały być prawdziwe – i stały się mitami

O tych pierwszych nie warto wspominać.

Do tych drugich należy rada, żeby w czasie poślizgu hamować pulsacyjnie. Była słuszna, ale… 30-40 lat temu, kiedy auta nie były wyposażone w ABS.

Elektroniczne systemy bezpieczeństwa, w które wyposażone są obecne samochody, zmieniły bardzo wiele.

Czujesz, że przestajesz panować nad samochodem?

Gdy wpadniesz w poślizg, pamiętaj o dwóch rzeczach (jak zapewniają zawodowi instruktorzy – na więcej i tak nie będzie czasu):

  1. Wciśnij hamulec do oporu (wręcz w niego kopnij – o resztę zadba ABS),
  2. Wybierz punkt przed sobą, w który chcesz trafić – i tam skieruj koła.

I licz na odrobinę szczęścia.

Niezależnie od tego, jak dobrym jesteś kierowcą – nie każdy poślizg jest w ogóle możliwy do opanowania (jak wyżej – prawa fizyki nie są z gumy…).

W sieci znajdziesz też sporo filmów tłumaczących, jak wyjść z poślizgu. Jednak instruktorzy twierdzą, że przeciętny kierowca może nie zdążyć z ich zastosowaniem. Po prostu nie będzie na to czasu.

Dlatego zachęcamy Cię, aby pogłębić swoją wiedzę na temat poślizgu na specjalnym torze.

Skorzystaj z oferty certyfikowanych ośrodków doskonalenia techniki jazdy.

Najlepiej szkolić się jeszcze przed rozpoczęciem sezonu śliskich dróg (dlatego poniżej prezentujemy „letnią” fotografię).

W ten sposób przetestujesz wpadanie w poślizg w bezpiecznych warunkach (na tzw. płycie poślizgowej).  Przede wszystkim doświadczysz, że powyżej pewnej prędkości nie działają ani opony, ani nawet najlepsze systemy bezpieczeństwa, ani umiejętności kierowcy. Ta prosta lekcja uczy pokory na drodze.

Przekonasz się też, że profesjonalni instruktorzy są niezastąpieni. Jazda pod ich okiem i porady są warte każdych pieniędzy, jak zgodnie twierdzą uczestnicy szkoleń.

Samochód pokonujący zakręt na drodze - w ramach programu Akademia Kierowców

Przekonaj się, jak to wygląda na przykładzie poślizgu podsterownego i nadsterownego. To filmy, które przygotowaliśmy w ramach Akademii Masterlease:

1. Poślizg podsterowny

Ilustracja prezentująca tor jazdy samochodu w przypadku poślizgu z podsterownością.

2. Poślizg nadsterowny

Ilustracja prezentująca tor jazdy samochodu w przypadku poślizgu z nadsterownością.

Podsumowanie

Droga, na którą pada deszcz, niebo zakryte niskimi chmurami.
Źródło: Pexels.com

Gołoledź to bardzo niebezpieczne zjawisko.

Prowadzenie w czasie takiej pogody jest wyzwaniem, ale możesz się do tego przygotować.

Staraj się jechać tak, by ryzyko wpadnięcia w poślizg ograniczyć do absolutnego minimum.

Gdy na drodze jest ślisko, najważniejsza jest prewencja – istnieją prawa fizyki, których nie możemy obejść ani przeskoczyć.

Jeśli wpadniesz w poślizg przy zbyt dużej prędkości (w określonych warunkach może to być nawet 30-40 km/h), będzie z niego bardzo trudno wyjść obronną ręką.

Najlepsze, co możesz zrobić, to:

  • dobrze się przygotowywać do jazdy,
  • skupić się i jechać ostrożnie (nie ryzykuj i nie przeceniaj swoich umiejętności),
  • starać się przewidywać i obserwować drogę z wyprzedzeniem,
  • wiedzieć, jak wchodzić w zakręty,
  • zachowywać prędkość dostosowaną do warunków jazdy.

Jeśli możesz, poćwicz hamowanie awaryjne na torze treningowym (albo przynajmniej dowiedz się, jak wykonać je prawidłowo).

Miliony kierowców są w stanie bezpiecznie dotrzeć do domu pomimo trudnych warunków. Tobie także tego życzymy.

I jeszcze raz gorąco namawiamy: weź udział w kursie bezpiecznej jazdy, który wart jest każdej ceny.

Likwidacja skutków nawet drobnej stłuczki może kosztować kilkadziesiąt tysięcy złotych. Nie wspominając o skutkach zdrowotnych, które są nieprzeliczalne na pieniądze.

Szerokiej (i nieoblodzonej) drogi!

Propozycje? Pomysły?

Jeżeli chcesz pomóc nam wzbogacić powyższy tekst – zapraszam do kontaktu na LinkedIn.
Grzegorz Pniewski
Ekspert Masterlease