DSG lub CVT. Jaki „automat” wybrać?

Planujesz zakup „automatu” i nie wiesz, który wybrać?

Sprawdź informacje o najpopularniejszych automatycznych skrzyniach biegów. Zebraliśmy je dla Ciebie w poniższym poradniku.

Mężczyzna zmieniający biegi w samochodzie

Jeszcze dekadę temu „automaty” były domeną amerykańskich samochodów i segmentu premium. Dlatego wiedza polskich kierowców na ich temat nie była przez długi czas powszechna. To się jednak zmienia.

Skrzynia półautomatyczna – wynalazek, który się nie przyjął

Wybór skrzyń nie zawsze ograniczał się do relacji „automat czy manual?”.

Swego czasu na rynku były też skrzynie półautomatyczne – klasyczny drążek zmiany biegów występował tu bez towarzystwa pedału sprzęgła.

Jak wiele rozwiązań, które były „dla nikogo”, szybko przeszły one do historii motoryzacji.


Poznaj podstawowe rodzaje automatycznych skrzyń biegów i zasady poprawnego korzystania z nich.

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Jakie są rodzaje automatycznych skrzyń biegów?
  2. Jaki rodzaj automatycznej skrzyni biegów jest dla Ciebie najlepszy?
  3. Jak korzystać z trybów jazdy automatycznej skrzyni biegów?
  4. Jak dbać o automatyczną skrzynię biegów?

Trzy rodzaje automatycznych skrzyń biegów

W samochodach osobowych najczęściej znajdziesz trzy rodzaje „automatów”:

  • tzw. klasyczny automat,
  • automat dwusprzęgłowy,
  • automat bez sprzęgła.

Klasyczny automat

Klasyczna automatyczna skrzynia biegów w samochodzie. Tekst na zdjęciu: Klasyczny automat docenią kierowcy stawiający na bezproblemową eksploatację

Jest to najpopularniejszy rodzaj skrzyni automatycznej.

Nie jest to jednak idealna konstrukcja.

Wady klasycznego automatu to:

  • słabsza dynamika jazdy,
  • zwiększone zużycie paliwa.

Klasyczny automat lepiej sprawdzi się w pojazdach z silnikiem o:

  • dużej pojemności skokowej,
  • wysokim momencie obrotowym.

Posiadasz mały silnik o niskim momencie obrotowym? Klasyczny automat nie będzie „demonem przyspieszenia” na trasie.

Dwusprzęgłowy DSG

Automatyczna skrzynia biegów DSG. Tekst na zdjęciu: DSG to idealny wybór dla miłośników dynamicznej jazdy
Dźwignia zmiany biegów w automacie DSG (Audi S5 Sportsback)

Automatyczna skrzynia dwusprzęgłowa DSG (Direct-Shift Gearbox) zadebiutowała na rynku w 2003 r.

Jest charakterystyczna dla pojazdów z Grupy Volkswagena (m.in. Skoda, Seat).

Od kilku lat to właśnie skrzynie DSG są najczęściej wybierane przez kierowców, ponieważ zapewniają dobre osiągi i dynamiczną jazdę.

Wynika to ze specyfiki budowy DSG – to połączenie skrzyń mechanicznej i automatycznej.

Skrzynia DSG może działać:

  • w pełnym trybie automatycznym,
  • z funkcją umożliwiającą manualne przełączanie biegów.

Jazda ze skrzynią DSG należy do niezwykle przyjemnych.

Biegi zmieniają się płynnie, skrzynia „czuwa” i jest gotowa do skoku na życzenie kierowcy.

Można też trochę ponarzekać, że VW ustawił zbyt nisko obroty, przy których zmieniają się biegi. Być może z powodu norm spalania narzucanych przez urzędników z Brukseli?

Gdy zmiana biegu następuje na poziomie 1300 obrotów w silnik benzynowym, samochód jest ospały, a obroty utrzymują się poniżej progu bezpiecznego dla koła dwumasowego (jeżeli jest zainstalowane w danym silniku).

Bywa, że wygodniej jest przełączyć się w tryb manualny lub sportowy (przy zachowaniu delikatnego przyspieszania – aby nie wchodzić na zbyt wysokie obroty). W ten sposób możesz cieszyć się jazdą i mieć poczucie, że optymalnie użytkujesz samochód.

Co ciekawe – spokojna jazda z trybem sportowym utrzymuje spalanie paliwa w normie. To dlatego, że skuteczniejsze jest hamowanie silnikiem (skrzynia zmienia bieg dopiero w okolicy 2 tys. obrotów).

Tryb manualny jest fantastyczną opcją w górach. Pozwoli Ci znacznie lepiej kontrolować prędkość i obroty silnika. Tego nie znajdziesz w innych typach automatów!

Możesz też rzucić okiem na test porównawczy skrzyni DSG w dwóch różnych modelach (Seat Leon Cupra kontra Jeep Cherokee).

Ważne! Skrzynie DSG cieszą się dobrą opinią, ale coś za coś – pojazdy z automatem dwusprzęgłowym kosztują więcej niż inne rodzaje „automatów”.

Automat bez sprzęgła

Skrzynia biegów CVT. Tekst na zdęciu: CVT zapewnia płynną i komfortową jazdę, ale może zniechęcić miłośników „analogowych” doznań

Ten typ automatycznej skrzyni biegów znamy jako CVT (ang. Continuously Variable Transmission).

Najczęściej znajdziesz go w samochodach marki Lexus i Toyota.

Wyróżniki automatu bezsprzęgłowego?

  • kierowca nie odczuwa zmiany biegów,
  • po wciśnięciu pedału gazu słychać jednostajny dźwięk pracy silnika i czuć jedynie przyspieszenie.

Jako wadę bezsprzęgłowej skrzyni biegów niektórzy użytkownicy podają brak oczekiwanych przez nich „wrażeń z jazdy”.

Inną cechą tej skrzyni jest swobodne zarządzanie obrotami silnika.

  • Przy wyższych prędkościach, gwałtownym przyspieszaniu, jeździe pod stromą górę – oprogramowanie skrzyni w samochodach Toyota ma tendencję do zwiększania obrotów silnika spalinowego.
  • Nierzadko strzałka obrotomierza wędruje do maksymalnych wartości (np. nawet przy umiarkowanym wzniesieniu i prędkości autostradowej – 140 km/h).
  • Dlatego warto pamiętać, aby pierwsze kilometry jechać delikatnie. Niech silnik i skrzynia zdążą się odpowiednio rozgrzać, zanim dostaną dawkę maksymalnych obrotów.

Zaletą skrzyni CVT jest na pewno prosta konstrukcja – jej serwisowanie jest tańsze niż w przypadku skrzyń DSG!

„Jaki rodzaj automatycznej skrzyni biegów jest najlepszy dla mnie?”

Każda automatyczna skrzynia biegów ma swoje wady i zalety. Rzut oka na poniższą tabelkę pomoże Ci podjąć decyzję.

TypKlasyczny automatDSGCVT
Zalety– płynna praca,

– mało awaryjny przy odpowiedniej eksploatacji.
– szybsza zmiana biegów,

– lepsza dynamika jazdy,

– mniejsze zużycie paliwa (w porównaniu do klasycznego automatu),

– przydatny tryb manualny.
– wyższe zużycie paliwa (w porównaniu do DSG),

– gorsza dynamika jazdy,

– jednostajne przyspieszanie (monotonne brzmienie silnika).
Wady– wymaga mocnego silnika, aby zapewnić dynamiczną jazdę,

– duże spalanie.
– wyższe koszty zakupu i serwisowania,

– mniejsza trwałość,

– w normalnym trybie jazdy wchodzenie na wyższe biegi przy bardzo niskich obrotach,

– możliwe szarpanie podczas zmiany biegów (w niektórych modelach).
– relatywnie niskie koszty serwisowania i naprawy,

– opóźniona reakcja na wciśnięcie gazu,

– tendencja do wchodzenia na zaskakująco wysokie obroty silnika (zwiększony hałas i zużycie),

– możliwa mniejsza trwałość.
PojazdyFord, MercedesAudi, Skoda, VW, SeatToyota, Nissan, Lexus
Koszty serwisowania✬✬✬✬✬✰✬✰✰
Trwałość✬✬✬✬✬✰✬✰✰
Spalanie✬✰✰✬✬✬✬✬✰

Jak korzystać z trybów jazdy automatycznej skrzyni biegów?

Automatyczna skrzynia biegów (zarówno DSG, jak i CVT) zamiast oznaczeń cyfrowych, znanych z manualnej dźwigni zmian biegów.

Posiada oznaczenia P R N D – to tzw. tryby jazdy.

Każda automatyczna skrzynia biegów ma cztery podstawowe tryby jazdy oznaczone odpowiednimi symbolami:

  • P (ang. park), czyli parkowanie,
  • R (ang. reverse), oznacza jazdę do tyłu,
  • N (ang. neutral), to przełożenie neutralne,
  • D (ang. drive), oznacza jazdę do przodu.

Używaj trybów jazdy zgodnie z ich przeznaczeniem

Kierowcy korzystający z pojazdów z automatycznymi skrzyniami biegów nie zawsze właściwie ich używają.

Ogólna zasada jest prosta:

  • Im rzadziej przekładamy drążek „automatu”, tym lepiej (w przeciwieństwie do manualnych skrzyń).

Zmiana trybu pracy skrzyni

  • Jeżeli zmieniasz tryb pracy skrzyni, zawsze przedtem zatrzymaj pojazd i miej wciśnięty pedał hamulca.

Załączanie trybu P i N

  • Gdy zatrzymujesz samochód na chwilę (np. na czerwonym świetle), nie włączaj trybów P lub N.
  • P wybieraj tylko wtedy, gdy masz zamiar wyłączyć silnik i zakończyć jazdę.

Tryb N przeznaczony jest tylko do sytuacji awaryjnych:

  • Czyli jeżeli potrzebne jest przemieszczenie pojazdu bez użycia silnika, np. pchanie lub holowanie.

Prosta zasada jazdy z automatem – jedna noga

  • Pamiętaj, aby do obsługi pedałów gazu i hamulca używać tylko jednej nogi (prawej).
  • Operowanie obiema nogami zwykle kończy się wciskaniem hamulca (noga odruchowo szuka sprzęgła) w niespodziewanych momentach jazdy.
  • Ta prosta zasada uratuje Twój wizerunek dobrego kierowcy i… ubrania Twoich pasażerów pijących kawę podczas jazdy.

Automatyczna skrzynia biegów – jak jeździć?

Kobieta prowadząca samochód, widok na drogę

Z pozoru obsługa automatycznej skrzyni biegów wydaje się banalnie prosta – wystarczy wrzucić „D” i wcisnąć gaz.

Warto jednak pamiętać o kilku poniższych zasadach. Dzięki nim unikniesz częstych wizyt u mechanika.

1. N w czasie jazdy? Duży błąd!

W tej pozycji przekładnia jest blokowana – załączenie trybu parkingowego podczas jazdy spowoduje, że elementy blokujące zostaną uszkodzone.


2. Gwałtowne ruszanie.

Ruszanie z głęboko wciśniętym pedałem gazu szkodzi automatycznej skrzyni biegów.

Jeżeli lubisz dynamiczną jazdę, wybierz tryb jazdy sportowej. Spalanie będzie wyższe, ale za to praca „automatu” prawidłowa.


3. Gaz i hamulec jednocześnie.

Nie wciskaj jednocześnie pedałów gazu i hamulca. Możesz spowodować awarię przekładni automatyczne (i jej przejście w tryb pracy awaryjnej).


4. Rozgrzewanie skrzyni do pracy.

  • Pozwól, aby olej w skrzyni osiągnął temperaturę roboczą.
  • Skrzynia rozgrzewa się wolniej od silnika i w pierwszych chwilach jej używania powinno się unikać dużego obciążenia (w postaci gwałtownego przyspieszania lub szybkiej zmiany biegów).


5. Gwałtowne zmiany biegów.

  • Unikaj gwałtownego i niepotrzebnego przełączania biegów w automacie. Takie działania zużywa sprzęgła.
  • Staraj się wykonywać płynne i precyzyjne ruchy zmiany biegów.

Jak dbać o automatyczną skrzynię biegów

Jak każdy skomplikowany mechanizm, automat wymaga odpowiedniego podejścia.

Jeśli będziesz przestrzegać kilku poniższych zasad, skrzynia odwdzięczy się długą i bezawaryjną pracą.

1. Nie redukuj agresywnie biegów

Zależy Ci na bezpiecznym hamowaniu silnikiem?

Redukuj bieg, gdy obroty są niskie (ok. 1500 obrotów). Dzięki temu niższy bieg zostanie włączony w standardowym (a nie sportowym) trybie pracy.

2. Daj skrzyni czas na rozgrzanie

Zanim zaczniesz jechać nieco szybciej, przejedź kilka kilometrów spokojnie.

Dzięki temu olej w skrzyni zdąży osiągnąć właściwą temperaturę pracy. Olej silnikowy zresztą też – dzięki temu upieczesz dwie pieczenie na jednym ogniu. 😉

3. Uważaj na tuning oprogramowania silnika!

Nie rekomendujemy tzw. czipowania silnika (czyli modyfikacji w oprogramowaniu sterującym jego pracą).

Szczególnie ryzykowne są niefachowe, samodzielne próby przeprowadzenia tej operacji (zdarza się, że za pomocą urządzeń z pierwszego lepszego portalu aukcyjnego lub dalekowschodniego portalu sprzedaży wysyłkowej…).

Skrzynia biegów współczesnego samochodu jest ściśle zespolona z silnikiem. To oznacza, że jest fabrycznie dostosowana do jego momentu obrotowego.

Jeżeli samochód posiada standardowy silnik, otrzymuje delikatniejszą skrzynię – bo taka mu po prostu wystarczy.

Proces tuningowania zmienia parametry silnika, a „tuningowcy-amatorzy” często nie biorą pod uwagę konieczności przeprogramowania także skrzyni biegów. Nie wspominając o sprawdzeniu jej zdolności do przyjęcia zwiększonego momentu obrotowego…

Michał Mikulski
Kierownik ds. Obsługi Technicznej Floty w Centrum Technicznym Masterlease


Podniesienie mocy auta o np. 50 koni mechanicznych może oznaczać zwiększenie jego mocy wyjściowej o np. 30-50%!

Dodajmy do tego agresywną jazdę i… koniec skrzyni (albo poważna awaria) staje się bliską perspektywą.

Pamiętaj – skrzynia do sportowego auta z dużym momentem obrotowym to zupełnie inna konstrukcja!

4. Im rozsądniej jedziesz, tym dalej dotrzesz

Tu działa stara zasada dotycząca wszystkich urządzeń mechanicznych – najlepiej będą Ci służyć, jeśli traktujesz je delikatnie.

Wymiana oleju w skrzyni automatycznej

Olej w automatycznej skrzyni biegów jest trwalszy niż olej silnikowy.

Po prostu ma inne zadania – olej w skrzyni biegów zmniejsza tarcie części mechanicznych, a chłodzenie jest mniej istotne.

Dlatego może służyć bez wymiany przez wiele lat (ciekawostka – w skrzyniach manualnych czasami nawet nie ma zaworu do wymiany oleju!).

Tymczasem w silniku spalinowym olej:

  • smaruje i odbiera ciepło,
  • zbiera pozostałości spalania (tzw. sadze).

Dlatego zużywa się znacznie szybciej i częściej trzeba go wymieniać.

A jak często zmieniać olej w skrzyni automatycznej? Rób to regularnie, zgodnie z zaleceniami producenta.

Chcesz zyskać dodatkową pewność, że Twój automat posłuży niezawodnie przez wiele lat?

Rozważ wymianę co 60 tys. km – co ciekawe, przed laty takie właśnie było standardowe zalecenie producentów.

W samochodzie finansowanym (leasing z serwisem, wynajem długoterminowy) taką operację musisz przeprowadzić na własny koszt, jeśli nie jest to wyraźne zalecenie producenta (nie widnieje na liście obowiązkowych czynności serwisowych).

Podsumowanie

Wybór między DSG a CVT to kwestia priorytetów. Oba rozwiązania mają swoje zalety i wady, a decyzja zależy od Twoich indywidualnych preferencji i stylu jazdy.

DSG to dobry wybór dla osób, które cenią dynamiczną jazdę i nie przeszkadzają im wyższe koszty.

CVT to lepsza opcja dla kierowców, którzy preferują płynną jazdę i komfort.

Dodatkowe czynniki, które mogą mieć wpływ na wybór:

  • Rodzaj samochodu: DSG częściej stosowane jest w mocniejszych autach, a CVT w hybrydach i mniejszych pojazdach.
  • Budżet: DSG jest droższe w zakupie i serwisowaniu.
  • Styl jazdy: DSG sprawdzi się dla osób, które często przyspieszają i dynamicznie jeżdżą. CVT będzie lepszym wyborem, jeśli preferujesz spokojną jazdę.

Przekonaliśmy Cię, że warto jeździć automatem?

Sprawdź ofertę Masterlease i zdecyduj, którą skrzynię biegów – DSG czy CVT – wybrać!

Szerokiej drogi!

Propozycje? Pomysły?

Jeżeli chcesz pomóc nam wzbogacić powyższy tekst – zapraszam do kontaktu na LinkedIn.
Grzegorz Pniewski
Ekspert Masterlease