Wymiana oleju w samochodzie

Czy wiesz, jak najlepiej zadbać o bezawaryjność silnika? Kluczem do sukcesu jest wymiana oleju i filtrów.

Z tego artykułu dowiesz się:

1. Jaką funkcję pełni olej w silniku?
2. Jak często wymieniać olej?
3. Kiedy po raz pierwszy wymienić olej w nowym aucie?
4. Jak dobrać olej silnikowy? (wyjaśniamy oznaczenia)
5. Sześć mitów o oleju silnikowym.

Olej silnikowy gwarantuje dobrą pracę układu napędowego.

Dowiedz się wszystkiego na temat tego smarowidła, by nie powtarzać błędów innych kierowców!

Jaką funkcję pełni olej w silniku?

1. Smaruje

Olej w silniku pokrywa jego elementy tłustą powłoką.

Dzięki temu silnik pracuje płynnie, bo wspomniana powłoka powoduje, że części mechaniczne znacznie mniej trą o siebie podczas pracy.

Jakie są dobrodziejstwa zmniejszonego tarcia? Zadbany i dobrze traktowany silnik spalinowy potrafi przejechać nawet milion kilometrów!

Olej silnikowy smaruje:

• panewki główne,
• panewki wałka rozrządu,
• ścianki cylindrów,
• turbosprężarkę.

2. Chłodzi

Olej odprowadza ciepło z silnika spalinowego, które powstaje w nim podczas pracy (w wyniku tarcia i spalania paliwa).

3. Oczyszcza

Ciągły ruch oleju w silniku sprawia, że zbiera on ze sobą zabrudzenia i osady.

Wymiata pozostałości ze spalania paliwa, pył i drobny brud prosto do filtra oleju.

Dlatego zawsze, gdy wymieniasz olej, pamiętaj o wymianie filtrów!

Kiedy i co ile wymieniać olej w samochodzie?

Olej to „być albo nie być” silnika, więc musisz go wymieniać regularnie.

• Zdecydowanie najlepiej, gdy będziesz ściśle stosować się do zaleceń producenta auta.
• Sprawdź w instrukcji, co zaleca producent i tego się trzymaj. 
• Nie oszczędzaj na jakości oleju i filtrów, nie opóźniaj wymiany.

Jak często należy wymieniać olej silnikowy w samochodzie?

Częstotliwość wymiany oleju zależy od kilku czynników:

Zalecenia producenta

To podstawa. Większość producentów określa interwał co 15 000 – 30 000 km lub raz w roku.

Rodzaj oleju

Oleje syntetyczne typu Long Life wytrzymują dłużej niż mineralne.

Warunki eksploatacji

Jazda miejska, korki i krótkie trasy skracają żywotność oleju.

Wiek i stan silnika

Starsze jednostki mogą wymagać częstszej wymiany.

Niezależnie od przebiegu, olej należy wymienić przynajmniej raz w roku – nawet jeśli auto stoi w garażu.

Ciekawostka W 2014 roku do księgi rekordów Guinnessa trafiło Volvo P1800. Amerykanin Irvin Gordon przejechał nim… 4,89 mln kilometrów! Zapytany o sekret długowieczności swojego auta odpowiedział: „Po prostu przeczytałem instrukcję obsługi i się do niej stosuję”. Na marginesie, Volvo „przeżyło” swojego właściciela i… dalej jeździ. Ostatnim zanotowanym przebiegiem było 5,23 mln km.

Ważna zasada:

• niezależnie od zalecanego przez producenta przebiegu olej należy wymienić przynajmniej raz w roku.

Starzejący się olej zmienia swoje właściwości smarne. Taka „oszczędność” może wyrządzić Twojemu silnikowi więcej szkód niż korzyści.

Wymiana oleju a bezpieczeństwo i wydajność silnika

Regularna wymiana oleju to nie tylko kwestia trwałości silnika, ale także bezpieczeństwa jazdy.

Zużyty olej:

• traci właściwości smarne, co zwiększa tarcie i ryzyko przegrzania,
• gorzej odprowadza ciepło z silnika,
• może przyspieszać zużycie turbosprężarki (a nowa potrafi kosztować!).

Prawidłowe smarowanie silnika przekłada się też na niższe spalanie i cichszą pracę jednostki napędowej.

Kiedy pierwsza wymiana oleju w nowym aucie?

Jakie są zalecenia dotyczące pierwszej wymiany oleju w nowym samochodzie?

Producenci podchodzą do tego tematu różnie – niektórzy zalecają wymianę dopiero po 30 tys. km, inni znacznie wcześniej.

Dlaczego warto rozważyć inny termin pierwszej wymiany oleju?

Wielu kierowców powtarza, że warto szczególnie zadbać o silnik od pierwszych kilometrów na drodze (nawet jeżeli nie wymaga tego instrukcja obsługi producenta).

Dzięki temu zwiększasz prawdopodobieństwo, że silnik odwdzięczy Ci się bezawaryjną eksploatacją.

Jasne, za dodatkową wymianę oleju zapłacisz ekstra (nie sfinansuje jej producent / dealer, u którego kupujesz samochód).

Pamiętaj, że także w leasingu i wynajmie firma, która finansuje samochód, zakłada „normatywne” użytkowanie auta.

Refunduje więc usługi serwisowe tylko w ramach zaleceń producenta.

W przypadku auta z segmentu B lub C robocizna, nowy olej i filtry mogą kosztować od około 500-600 zł.

Traktuj ten zakup jak inwestycję! I to lepszą niż spojlery czy droższe alufelgi.

Można powiedzieć, że w tym przypadku kupujesz sobie spokój w przyszłości. Koszt naprawy „zajechanego” i nieodpowiednio smarowanego silnika liczy się w tysiącach!

Nie musisz pędzić na pierwszą wymianę oleju w nowym samochodzie zaraz po odebraniu kluczyków.

Po prostu przyjmij „rozsądny” dystans, po którym pierwszy raz wymienisz olej. Kieruj się także warunkami, w których „pracuje” samochód.

Jeżeli chcesz wykonać wcześniejszą wymianę oleju (w stosunku do zaleceń producenta), weź pod uwagę poniższe wskazówki.

• Jeżeli jeździsz głównie po mieście (korki, upał, ciągłe zmiany prędkości, postoje z włączonym silnikiem), przemyśl pierwszą wymianą oleju przed osiągnięciem 10 tys. km przebiegu.
• W przypadku jazdy mieszanej i oleju „long term” (przewidzianego na 30 tys. km) może to być nawet 15 tys. km.
• I ok. 20 tys. km, gdy w spokojny sposób jeździsz samochodem na długich trasach poza miastem.

Jak traktować nowy silnik dzisiaj?

Dla wyjaśnienia podpowiadamy, że „docieranie” jest dzisiaj słowem, którego producenci unikają. (ale my nie – napisaliśmy nawet artykuł na ten temat 😊).

Zamiast tego mówi się raczej o „użytkowaniu samochodu w pierwszym okresie jazdy”.

• W tym czasie „dopasowują się” do siebie wszystkie części pojazdu (np. także opony “układają się” przez pierwsze 500 km).
• To, jak używasz nowego silnika może mieć wpływ na jego żywotność, spalanie i kulturę pracy w przyszłości.

Przez pierwsze 1500 km jazdy nowym samochodem unikaj:

• dynamicznego przyspieszania,
• jazdy z wysokimi obrotami silnika,
• gwałtownej zmiany obrotów (np. agresywne hamowanie silnikiem),
• częstego wyłączania / włączania silnika (rozsądnie korzystaj z systemu start-stop).

Oczywiście, nie można zignorować tego, że silnik w nowym samochodzie może mieć trochę opiłków i pozostałości poprodukcyjnych.

Pierwszy olej ma więc zebrać „śmieci” powstałe w procesie docierania się silnika.

• Miska olejowa jest zwykle wyposażona na taki wypadek. Posiada magnes na dnie, który zbiera i utrzymuje ewentualne opiłki w jednym miejscu.

Chcesz zachować najwyższą ostrożność i/lub użytkujesz silnik w ciężkich warunkach?

• W takiej sytuacji rozważ pierwszą wymianę oleju przed przejechaniem dystansu zalecanego w instrukcji obsługi.
• Znajdziesz w niej także określenie ciężkich warunków oraz informacje, jak serwisować pojazd.

Jak dobrać olej silnikowy?

Jeśli korzystasz z serwisu, to nie przejmujesz się, jaki olej do silnika wlewają fachowcy — to ich odpowiedzialność.

Kiedy jednak robisz to samodzielnie, rodzaj oleju staje się palącą kwestią.

I to dosłownie „palącą”, bo źle dobrany olej może między innymi zwiększyć zużycie paliwa w Twoim aucie.

Przy zakupie oleju silnikowego zwróć uwagę na trzy rzeczy: lepkość, klasę jakości i rodzaj.

1. Lepkość oleju

Typ oleju	Lepkość zimowa	Lepkość letnia	Temp. pompowalności (°C)
0W20	0W	20	-40
5W30	5W	30	-35
10W40	10W	40	-30
15W50	15W	50	-25

Oleje wg pór roku

• Zima: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W — to klasy lepkości oleju w niskich temperaturach.
• Lato: 20, 30, 40, 50, 60 — to klasy lepkości oleju w wysokich temperaturach.

2. Klasa jakości oleju

Klasa jakości dzieli oleje silnikowe pod względem walorów użytkowych.

Jest kilka wersji tej klasyfikacji, najpopularniejszą jest API stworzona przez American Petroleum Institute.

Ta klasyfikacja pomoże Ci rozstrzygnąć kwestię: jaki olej do silnika benzynowego, a jaki olej do diesla.

API to ciąg liter i cyfr, na przykład: API SL/CF/CF-4. Na butelce oleju znajdziesz je tuż pod oznaczeniem klasy lepkości.

Poznaj kilka najczęściej spotykanych oznaczeń – może już na tym etapie będziesz w stanie dopasować klasę jakości oleju do swojego auta.

Wybrane klasy jakości oleju do silnika benzynowego

SM

• lepsza odporność na utlenianie,
• zapobiega osadzaniu się zanieczyszczeń,
• większa wydajność smarowania w niskich temperaturach.

SN

• mniejsze wytrącanie osadów,
• lepsza ochrona turbosprężarki i tłoków w wysokich temperaturach,
• mniejsze zużycie paliwa.

SL

• większe ograniczenia dla osadów przy eksploatacji w wysokich temperaturach,
• przeznaczony do samochodów wyprodukowanych do 2004 roku.

Wybrane klasy jakości oleju do diesla.

• CC — zapobiega gromadzeniu się zanieczyszczeń powstałych w trakcie pracy w wysokiej temperaturze, do silników lekkich,
• CD — zapobiega ścieraniu i zbieraniu się osadów, do mocno eksploatowanych silników czterosuwowych,
• CE — dla silników niższych klas, które pracują przy dużym obciążeniu.

Zwróć uwagę na kolejność alfabetyczną.

• W klasyfikacji API liczy się kolejność alfabetyczna liter tuż po oznaczeniu rodzaju silnika — S dla aut benzynowych lub C dla diesli.

Im dalej litera leży w alfabecie, tym olej jest wyższej klasy.

• Dla przykładu: olej klasy SM jest lepszy niż SN.

Innym podziałem, jakim możesz kierować się przy wyborze klasy oleju, jest ACEA.

To klasyfikacja własna producentów zrzeszonych w Stowarzyszeniu Europejskich Producentów Pojazdów.

Czym różni się ACEA od API?

ACEA dzieli oleje pod kątem użyteczności nie tylko dla silników benzynowych i diesli, ale także dla samochodów ciężarowych oraz wyposażonych w filtry cząstek stałych.

Zgodnie z tym ACEA wyróżnia trzy klasy olejów:

• A/B — do silników benzynowych i diesli w samochodach osobowych i dostawczych,
• C — do silników benzynowych i diesli w samochodach osobowych i dostawczych dostosowanych do nowych norm czystości spalin,
• E — do diesli w samochodach ciężarowych.

3. Rodzaj oleju

Oleje dzielimy też ze względu na ich składowe:

• Oleje syntetyczne. Składają się z bazy olejowej i różnych dodatków chemicznych, które poprawiają ich jakość. Właściwie tylko one nadają się do aktualnie produkowanych samochodów z tzw. wysilonymi silnikami.

Świetnie smarują układ silnikowy, co dobrze go chroni. Nie są gęste, dzięki czemu szybko rozprowadzają się po silniku w fazie rozruchu, co zabezpiecza go przed szybkim zużyciem.

• Oleje półsyntetyczne. To mieszanka olejów mineralnych i syntetycznych. Mają gorsze właściwości niż oleje syntetyczne, nadają się do samochodów kilkuletnich.
• Oleje mineralne. Powstają na bazie produktów z destylacji ropy naftowej. Ich obecność w aucie oznacza wydzielanie szkodliwych dla środowiska tlenku i dwutlenku węgla. Sprawdzają się w samochodach 10-letnich i starszych.

Jaki wybrać olej silnikowy?

Przy zakupie kieruj się tymi kilkoma sprawdzonymi zasadami, a Twój wybór na pewno będzie dobry!

• Kupuj olej markowy i oryginalny.
  To chyba oczywiste, jeśli nie chcesz skrócić żywotności silnika.
• Wybierz olej o klasę wyższą niż zaleca producent.
  To nie zaszkodzi silnikowi. Gorzej będzie, jeśli wlejesz olej niższej jakości niż zalecana.
• Inny olej do samochodu nowego, a inny dla kilkuletniego.
  Gdy rośnie przebieg, trzeba zmieniać typ oleju.
• Konstrukcja silnika.
  Nowoczesne, wysilone silniki potrzebują innego oleju, niż silniki zaprojektowane dawniej (nawet, jeżeli są fabrycznie nowe).

Przy pierwszym wyborze oleju warto słuchać rad doświadczonych kierowców. Uważaj tylko niektóre popularne opinie, które nie zawsze są zgodne prawdą.

Jakie są najczęstsze mity o oleju silnikowym?;

1. Na tym samym oleju przejedziesz nawet 30 tys. km.

To nie zawsze prawdziwe stwierdzenie! Zgadza się, gdy mowa o produktach typu Long Life (z angielskiego „wydłużona żywotność”).

Producent zapewnia długie życie olejowi, ale… w standardowych warunkach pracy.

Jeżeli silnik Twojego pojazdu jest użytkowany w tzw. ciężkich warunkach (np. nagminna jazda w korku, duże obciążenia, przegrzewanie) – warto rozważyć szybsze wymiany oleju.

Jazda na oleju poddawanym ekstremalnym warunkom pracy może szybciej zużyć panewki (silnik skróci swoją żywotność).

2. Nie wolno mieszać ze sobą różnych olejów.

Możesz to robić, tylko zwróć uwagę na klasę lepkości i rodzaj oleju. Lepkość powinna być zbliżona, a rodzaj najlepiej ten sam. Chcesz przejść z komponentu niższej jakości na lepszy, syntetyczny? Zleć w warsztacie płukanie silnika i potem uzupełnij olej.

3. Czarny kolor oleju mówi o jego zużyciu.

Niekoniecznie jest to prawdziwe stwierdzenie. W silniku spalinowym powstaje sporo zanieczyszczeń i to one barwią olej na czarno. Nawet, gdy sam olej jest jeszcze zdatny do używania.

4. W nowym aucie olej trzeba wymieniać częściej.

Regularna wymiana oleju jest tak samo ważna w każdym samochodzie, bez względu na jego wiek i przebieg. Niektórzy kierowcy tak robią, bo bywa, że warunkiem utrzymania gwarancji producenta na nowe auto jest określona, częsta wymiana oleju.

5. W ogóle nie trzeba wymieniać oleju.

Bzdura! W nowoczesnych (skomplikowanych i wysilonych) silnikach to droga wiodąca do uszkodzenia. Lepiej zapłacić raz na jakiś czas za wymianę oleju niż za nowy silnik.

6. Trzeba wymienić olej po pierwszym 1000 km

Tradycyjnie utarło się mówić, że „Silnik w nowym samochodzie dociera się, dlatego trzeba wymienić olej po przejechaniu pierwszego 1000 km”.

Dzisiaj możemy stwierdzić, że ta sprawa przeszła do kategorii mitów. Jednak pamiętaj, że nowy samochód i silnik wymagają specjalnego traktowania.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania