Podstawowe parametry silnika spalinowego

O mocy samochodu decydują parametry silnika. Dowiedz się, jakie znaczenie ma liczba cylindrów, koni mechanicznych i pojemność skokowa.

Wielu kierowców przykłada dużą wagę do parametrów jednostki napędowej. I słusznie, bo samochód z nieodpowiednio dobranym do Twoich potrzeb silnikiem może porządnie irytować.

Ale też może być niezdatny do pracy, którą chcesz takim samochodem wykonywać!

Oto 3 elementy, które decydują o tym, czy auto jest zrywne, szybkie i „wykręca” dobre osiągi:

• liczba cylindrów,
• moc – liczba koni mechanicznych,
• pojemność skokowa (tzw. pojemność silnika).

Na co wpływa liczba cylindrów w silniku?

W cylindrach silnika spalinowego powstaje moment obrotowy.

Moment obrotowy to siła wytwarzana przez silnik mierzona na wale korbowym.

Im wyższa wartość momentu obrotowego, tym większa jest siła napędowa przekazywana na koła pojazdu (czytaj: tym samochód jest mocniejszy).

Wartość ta wpływa:

• pośrednio na dynamikę samochodu (szybciej przyspiesza),
• bezpośrednio na możliwości transportowe (lepiej radzi sobie z ciężkim ładunkiem).

Pojemność skokowa jednego cylindra to zazwyczaj ok. 0,5-0,6 cm³.

Dlatego pojemność silników cylindrowych do czasu nadejścia tzw. downsizingu (wymuszonego przez urzędników UE) wyglądała zwykle następująco:

• 2-cylindrowiec — 1.0-1.2 l,
• 3-cylindrowiec — 1.5-1.8 I,
• 4-cylindrowiec — 2.0 I i więcej.

Czym jest downsizing?

To modna w ostatnich latach (szczególnie w Europie) idea zastępowania silników o określonej pojemności skokowej jednostkami:

• o mniejszej pojemności,
• ale podobnych lub nawet lepszych osiągach (przynajmniej tak twierdzą producenci).

Co charakteryzuje małe silniki?

Mały silnik potrafi osiągać imponujące przebiegi, ale warunkiem, że:

• jest używany rozsądnie (łagodnie, rozgrzewany przed dużym wysiłkiem, nie jest przeciążany)
• wzorowo serwisowany (częste wymiany oleju, solidne i terminowe przeglądy).

Niewielka pojemność silnika może (pod warunkiem odpowiedniego użytkowania) przełożyć się na:

• niższe zużycie paliwa – gdy pojazd jedzie z umiarkowaną, stałą prędkością,
• niższą emisję spalin.

Małe silniki z reguły szybciej osiągają:

• temperaturę roboczą
• i wyższy moment obrotowy – już przy niskich i średnich obrotach.

Licz się jednak z tym, że forsowanie małego silnika dość szybko:

• zakończy jego żywot lub
• zmusi Cię do generalnego remontu.

O czym decyduje liczba cylindrów w silniku?

W teorii liczba cylindrów w silniku:

• decyduje o dynamice jazdy i sile auta, ale
• przekłada się też na zwiększone zużycie paliwa (rośnie masa silnika, którą trzeba napędzać).

Samochód zaprojektowany do ciężkiej pracy lub sportowych osiągów ma zwykle więcej cylindrów w silniku (no, może poza terenem UE 😂). Zwiększona ilość cylindrów pomaga poprawić osiągi i jakość pracy silnika.

Jakie auta mają najwięcej cylindrów?

Jak pewnie się już domyślasz – są to auta sportowe.

Najbogatsi miłośnicy pojazdów z silnikami V12 (czyli posiadających aż 12 cylindrów) mogą wybierać spośród takich modeli, jak np.:

• Ferrari 812 Superfast,
• Lamborghini Aventador
• czy Aston Martin DBS Superleggera.

Jednak w epoce downsizingu teoria nieco „rozjeżdża” się z praktyką.

Mniejsza pojemność silnika nie musi już oznaczać utraty mocy.

Jak się poprawia moc małych silników?

Poprawę osiągów przy jednoczesnym zmniejszeniu objętości inżynierowie uzyskują głównie przez:

• zastosowanie bezpośredniego wtrysku paliwa i
• turbodoładowania.

To „wysilenie” silnika zwiększa jego siłę oraz wydajność. Dzięki temu:

• Najważniejsze parametry mogą być nawet wyższe niż w klasycznym silniku. Szczególnie liczba koni mechanicznych, moment obrotowy i prędkość obrotowa.
Jednak taki zabieg zwiększa wrażliwość silnika na przeciążenia (można go łatwiej uszkodzić / zatrzeć).

• Silnik mniej pali, gdy auto jedzie ze stałą, umiarkowaną prędkością.


• Emisja spalin jest mniejsza (w trakcie spokojnej jazdy), dzięki czemu producent silnika może spełnić coraz bardziej restrykcyjne europejskie normy emisji CO2.

Kiedy wybrać silnik o małej pojemności?

Spokojna jazda na niskich lub średnich obrotach. 

W takich warunkach mały silnik pracuje oszczędnie. 

To idealna jednostka dla osób, które:

• lubią jeździć spokojnie, z optymalnymi obrotami, 
• nie wożą w samochodzie wielkich ciężarów, 
• preferują jazdę po płaskim terenie.

Gdy gwałtownie zwiększasz prędkość i dynamikę jazdy, także i ten mikrus zacznie sporo palić. Nie da się oszukać praw fizyki – aby rozpędzić masę samochodu, trzeba dostarczyć określoną ilość energii.

Uwaga! Mały silnik używany w ciężkich warunkach pracuje na granicy swoich możliwości (fachowo mówi się, że „jest bardzo wysilony”).

A to prowadzi do szybszego zużycia w porównaniu z silnikiem o większej pojemności. Większe silniki są w stanie znieść także cięższą pracę.

Jeśli jeździsz głównie po mieście.

Nie masz zbyt wielu okazji do dynamicznej jazdy i przyspieszeń?

Silnik pracuje ekonomicznie – niewielka jednostka sprawdzi się tu bardzo dobrze.

Czy mały silnik zawsze mało pali?

Optymalne spalanie skończy się, gdy zaczniesz go obciążać. Np. jeździsz sportowo (gwałtownie przyspieszasz), jedziesz z dużym obciążeniem. W takich warunkach także i ten mikrus będzie sporo palić.

Nie da się oszukać praw fizyki – aby rozpędzić masę samochodu, trzeba dostarczyć określoną ilość energii.

Uwaga! Mały silnik używany w ciężkich warunkach pracuje na granicy swoich możliwości (fachowo mówi się, że „jest bardzo wysilony”).

A to prowadzi do szybszego zużycia w porównaniu z silnikiem o większej pojemności. Większe silniki są w stanie znieść także cięższą pracę.

Jak dbać o silnik w technologii downsizingu?

To bardzo ważne, ale na szczęście dość proste.

Wystarczy regularne dokonywanie czynności serwisowych i… trochę zdrowego rozsądku.

Regularnie sprawdzaj stan samochodu / silnika w serwisie – przestrzegaj instrukcji obsługi.

Dbaj o regularną wymianę oleju (rozważ zakup oleju premium – silnik odwdzięczy się wyższą trwałością!). Jeżeli samochód ciężko pracuje, rozważ wymianę nawet co 8-10 tys. km. Niestety, niestandardowe wymiany musisz robić na własny koszt, jeżeli producent przewiduje jedynie modne ostatnio wymiany co 30 tys. km. Ale dłuższa i bezawaryjna praca silnika w ostatecznym rachunku bardzo się opłaca!

Jedź spokojnie. Silnik będzie trwalszy, jeżeli zmniejszysz dynamikę jazdy. To nie jest bolid F1, ale jednostka do umiarkowanej jazdy.

Gaz do dechy? OK, ale dopiero, gdy silnik i skrzynia biegów osiągną właściwą temperaturę pracy (najlepiej, aby olej silnikowy miał powyżej 90 stopni).

Unikaj jazdy na zbyt niskich obrotach. Wskazówka obrotomierza poniżej 1500 obrotów to nie najlepsza nowina dla silnika. I to nawet jeżeli tak sugeruje komputer pokładowy (on ma zwyczajnie wgrane komunikaty dotyczące tzw. ekojazdy – musi je wyświetlać). Rekomenduję: trzymaj w czasie jazdy obroty silnika benzynowego w optymalnym dla niego zakresie 1500-2500.

Kiedy zainwestować w silnik o większej pojemności?

Wybierz 4-cylindrowy silnik, jeśli:

• często jeździsz w dalekie trasy autostradami i drogami szybkiego ruchu (czyli napęd pracuje z wytężoną siłą),
• przewozisz autem większe ciężary (oczywiście dopasowane do jego specyfiki),
• lubisz dynamiczną jazdę i potrzebujesz silnika zdolnego znieść jej wyzwania.

Zalety silnika z 4 cylindrami:

Nie musisz wsiadać za kółko samochodów z różnymi rodzajami silnika, żeby poznać mechanikę ich pracy.

Wystarczy Ci dobry film na ten temat (spojler alert – zwłaszcza jeśli lubisz klocki LEGO ;).

Co oferują producenci samochodów?

Zanim podejmiemy decyzję o zakupie auta, warto przyjrzeć się, jakie silniki najczęściej oferują producenci.

Dane z rynku pokazują, w jakich pojemnościach dominują jednostki benzynowe i wysokoprężne.

Tak prezentuje się liczba aut z silnikiem benzynowym dostępnych na rynku:

Pojemność silnika w cm3	Liczba aut
800–999	209
1000–1199	206
1200–1399	146
1400–1599	760
1600–1799	28
1800–1999	688
2200–2399	18
2400–2599	102
2600–2799	2
2800–2999	153
3400–3599	9
3600–3799	1
3800–3999	50
4200–4399	27
4400–4599	2
4800–4999	2
5000–5199	21
Suma końcowa	2424

A tak liczba aut z silnikiem wysokoprężnym:

Pojemność silnika w cm3	Liczba aut
1400–1599	121
1800–1999	769
2000–2199	33
2200–2399	3
2600–2799	9
2800–2999	153
3200–3399	16
Suma końcowa	1104

Im więcej koni mechanicznych, tym lepiej?

Konie mechaniczne (w skrócie: KM, mierzone w kilowatach mocy – kW) określają moc silnika.

Przez wiele lat koń mechaniczny określał potencjał jednostki napędowej.

Im więcej koni, tym lepsze długofalowe osiągi silnika (bo konie mechaniczne odpowiadają za jego moc).

Ale uwaga – na co dzień większy wpływ na dynamikę jazdy (siłę silnika) ma jednak moment obrotowy.

O czym decyduje moment obrotowy silnika?

Moment obrotowy wyraża się w niutonometrach (w skrócie: Nm).

Im wyższy moment obrotowy, tym żwawsza reakcja na dodanie gazu (a co za tym idzie – większa zdolność do rozpędzania samochodu).

To ważna wskazówka dla amatorów dużych aut.

Samochód o dużej masie własnej powinien mieć wysokie oba parametry:

• moc i
• moment obrotowy.

Pozbawiony tych cech będzie mieć trudności z pokonywaniem wzniesień oraz z przyspieszaniem.

Prędkość obrotowa

Z momentem obrotowym ściśle wiąże się prędkość obrotowa.

Prędkość obrotowa to liczba obrotów wału korbowego silnika w określonym czasie. Zwyczajowo jest podawana w obrotach na sekundę.

Wysoki zakres obrotów pozwala uzyskać większą moc przez silnik spalinowy (im większa prędkość obrotowa, tym wyższy moment obrotowy).

Jednak dopiero wypadkowa momentu i prędkości obrotowej w pełni określa siłę jednostki napędowej.

Czym jest pojemność silnika?

Pojemność silnika jest to suma objętości wszystkich cylindrów w silniku. Określamy ją w centymetrach sześciennych (cm³) lub litrach.

Pojemność silnika wpływa na jego najważniejsze parametry:

• moc,
• prędkość maksymalną,
• maksymalny moment obrotowy.

Podobnie jak przy koniach mechanicznych i cylindrach, nie warto tu kierować się zasadą: „im więcej, tym lepiej”.

Efektem dużej pojemności silnika mogą być wyższe koszty:

• paliwa (szczególnie przy jednostkach typu 3-6 litrów),
• serwisowania podzespołów,
• ubezpieczeń komunikacyjnych,
• zakupu auta.

Jak wybrać optymalną pojemność silnika?

Pokonujesz autem osobowym lub lekkim dostawczakiem na długie dystanse?

Napęd z silnikiem spalinowym o pojemności co najmniej 2.0 litrów zwykle będzie zadowalający, bo zapewni Ci:

• większą dynamikę (w porównaniu do jednostek poniżej 1,5 litra)
• i lepsze wrażenia z jazdy.

W mieście czy na krótkich, płaskich trasach statystycznemu kierowcy może wystarczyć silnik o pojemnościach 1,0 – 1,4 l.

Szczególnie że obecnie nawet niewielkie jednostki napędowe mogą osiągać ponad 100 KM mocy.

Dobrym przykładem jest Ford Focus Ecoboost 1.0, który przy niecałych 999 cm³ pojemności ma moc aż 125 KM. Tyle osiągały jeszcze niedawno silniki o pojemności 1,5 do 2 litrów.

Podsumowanie

Czas na decyzję o wyborze silnika?

Mamy nadzieję, że znajomość powyższych parametrów silnika pomoże ci w podjęciu decyzji o wyborze odpowiedniej jednostki napędowej.

Interesuje Cię finansowanie samochodu? Do wyboru masz:

• wynajem długoterminowy,
• leasing z serwisem,
• wynajem długoterminowy dla osób prywatnych (tzw. leasing konsumencki).

Sprawdź nasze samochody! Finansujemy większość modeli aut osobowych dostępnych w Polsce.

Masz jakiekolwiek pytania dotyczące oferty Masterlease? Zapraszamy do kontaktu!