DSG lub CVT. Jaki „automat” wybrać?
Planujesz zakup „automatu” i nie wiesz, który wybrać?
Sprawdź informacje o najpopularniejszych automatycznych skrzyniach biegów. Zebraliśmy je dla Ciebie w poniższym poradniku.
Jeszcze dekadę temu „automaty” były domeną amerykańskich samochodów i segmentu premium. Dlatego wiedza polskich kierowców na ich temat nie była przez długi czas powszechna. To się jednak zmienia.
Skrzynia półautomatyczna – wynalazek, który się nie przyjął
Wybór skrzyń nie zawsze ograniczał się do relacji „automat czy manual?”.
Swego czasu na rynku były też skrzynie półautomatyczne – klasyczny drążek zmiany biegów występował tu bez towarzystwa pedału sprzęgła.
Jak wiele rozwiązań, które były „dla nikogo”, szybko przeszły one do historii motoryzacji.
Poznaj podstawowe rodzaje automatycznych skrzyń biegów i zasady poprawnego korzystania z nich.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są rodzaje automatycznych skrzyń biegów?
- Jaki rodzaj automatycznej skrzyni biegów jest dla Ciebie najlepszy?
- Jak korzystać z trybów jazdy automatycznej skrzyni biegów?
- Jak dbać o automatyczną skrzynię biegów?
Trzy rodzaje automatycznych skrzyń biegów
W samochodach osobowych najczęściej znajdziesz trzy rodzaje „automatów”:
- tzw. klasyczny automat,
- automat dwusprzęgłowy,
- automat bez sprzęgła.
Klasyczny automat
Jest to najpopularniejszy rodzaj skrzyni automatycznej.
Nie jest to jednak idealna konstrukcja.
Wady klasycznego automatu to:
- słabsza dynamika jazdy,
- zwiększone zużycie paliwa.
Klasyczny automat lepiej sprawdzi się w pojazdach z silnikiem o:
- dużej pojemności skokowej,
- wysokim momencie obrotowym.
Posiadasz mały silnik o niskim momencie obrotowym? Klasyczny automat nie będzie „demonem przyspieszenia” na trasie.
Dwusprzęgłowy DSG
Automatyczna skrzynia dwusprzęgłowa DSG (Direct-Shift Gearbox) zadebiutowała na rynku w 2003 r.
Jest charakterystyczna dla pojazdów z Grupy Volkswagena (m.in. Skoda, Seat).
Od kilku lat to właśnie skrzynie DSG są najczęściej wybierane przez kierowców, ponieważ zapewniają dobre osiągi i dynamiczną jazdę.
Wynika to ze specyfiki budowy DSG – to połączenie skrzyń mechanicznej i automatycznej.
Skrzynia DSG może działać:
- w pełnym trybie automatycznym,
- z funkcją umożliwiającą manualne przełączanie biegów.
Jazda ze skrzynią DSG należy do niezwykle przyjemnych.
Biegi zmieniają się płynnie, skrzynia „czuwa” i jest gotowa do skoku na życzenie kierowcy.
Można też trochę ponarzekać, że VW ustawił zbyt nisko obroty, przy których zmieniają się biegi. Być może z powodu norm spalania narzucanych przez urzędników z Brukseli?
Gdy zmiana biegu następuje na poziomie 1300 obrotów w silnik benzynowym, samochód jest ospały, a obroty utrzymują się poniżej progu bezpiecznego dla koła dwumasowego (jeżeli jest zainstalowane w danym silniku).
Bywa, że wygodniej jest przełączyć się w tryb manualny lub sportowy (przy zachowaniu delikatnego przyspieszania – aby nie wchodzić na zbyt wysokie obroty). W ten sposób możesz cieszyć się jazdą i mieć poczucie, że optymalnie użytkujesz samochód.
Co ciekawe – spokojna jazda z trybem sportowym utrzymuje spalanie paliwa w normie. To dlatego, że skuteczniejsze jest hamowanie silnikiem (skrzynia zmienia bieg dopiero w okolicy 2 tys. obrotów).
Tryb manualny jest fantastyczną opcją w górach. Pozwoli Ci znacznie lepiej kontrolować prędkość i obroty silnika. Tego nie znajdziesz w innych typach automatów!
Możesz też rzucić okiem na test porównawczy skrzyni DSG w dwóch różnych modelach (Seat Leon Cupra kontra Jeep Cherokee).
Ważne! Skrzynie DSG cieszą się dobrą opinią, ale coś za coś – pojazdy z automatem dwusprzęgłowym kosztują więcej niż inne rodzaje „automatów”.
Automat bez sprzęgła
Ten typ automatycznej skrzyni biegów znamy jako CVT (ang. Continuously Variable Transmission).
Najczęściej znajdziesz go w samochodach marki Lexus i Toyota.
Wyróżniki automatu bezsprzęgłowego?
- kierowca nie odczuwa zmiany biegów,
- po wciśnięciu pedału gazu słychać jednostajny dźwięk pracy silnika i czuć jedynie przyspieszenie.
Jako wadę bezsprzęgłowej skrzyni biegów niektórzy użytkownicy podają brak oczekiwanych przez nich „wrażeń z jazdy”.
Inną cechą tej skrzyni jest swobodne zarządzanie obrotami silnika.
- Przy wyższych prędkościach, gwałtownym przyspieszaniu, jeździe pod stromą górę – oprogramowanie skrzyni w samochodach Toyota ma tendencję do zwiększania obrotów silnika spalinowego.
- Nierzadko strzałka obrotomierza wędruje do maksymalnych wartości (np. nawet przy umiarkowanym wzniesieniu i prędkości autostradowej – 140 km/h).
- Dlatego warto pamiętać, aby pierwsze kilometry jechać delikatnie. Niech silnik i skrzynia zdążą się odpowiednio rozgrzać, zanim dostaną dawkę maksymalnych obrotów.
Zaletą skrzyni CVT jest na pewno prosta konstrukcja – jej serwisowanie jest tańsze niż w przypadku skrzyń DSG!
Samochody ze świetną ratą
W Masterlease możesz sfinansować samochód dla siebie i Twojej firmy.
Dostępne auta
Możemy sfinansować większość modeli aut osobowych i dostawczych dostępnych w polskich salonach.
„Jaki rodzaj automatycznej skrzyni biegów jest najlepszy dla mnie?”
Każda automatyczna skrzynia biegów ma swoje wady i zalety. Rzut oka na poniższą tabelkę pomoże Ci podjąć decyzję.
| Typ | Klasyczny automat | DSG | CVT |
|---|---|---|---|
| Zalety | – płynna praca, – mało awaryjny przy odpowiedniej eksploatacji. | – szybsza zmiana biegów, – lepsza dynamika jazdy, – mniejsze zużycie paliwa (w porównaniu do klasycznego automatu), – przydatny tryb manualny. | – wyższe zużycie paliwa (w porównaniu do DSG), – gorsza dynamika jazdy, – jednostajne przyspieszanie (monotonne brzmienie silnika). |
| Wady | – wymaga mocnego silnika, aby zapewnić dynamiczną jazdę, – duże spalanie. | – wyższe koszty zakupu i serwisowania, – mniejsza trwałość, – w normalnym trybie jazdy wchodzenie na wyższe biegi przy bardzo niskich obrotach, – możliwe szarpanie podczas zmiany biegów (w niektórych modelach). | – relatywnie niskie koszty serwisowania i naprawy, – opóźniona reakcja na wciśnięcie gazu, – tendencja do wchodzenia na zaskakująco wysokie obroty silnika (zwiększony hałas i zużycie), – możliwa mniejsza trwałość. |
| Pojazdy | Ford, Mercedes | Audi, Skoda, VW, Seat | Toyota, Nissan, Lexus |
| Koszty serwisowania | ✬✬✬ | ✬✬✰ | ✬✰✰ |
| Trwałość | ✬✬✬ | ✬✬✰ | ✬✰✰ |
| Spalanie | ✬✰✰ | ✬✬✬ | ✬✬✰ |
Jak korzystać z trybów jazdy automatycznej skrzyni biegów?
Automatyczna skrzynia biegów (zarówno DSG, jak i CVT) zamiast oznaczeń cyfrowych, znanych z manualnej dźwigni zmian biegów.
Posiada oznaczenia P R N D – to tzw. tryby jazdy.
Każda automatyczna skrzynia biegów ma cztery podstawowe tryby jazdy oznaczone odpowiednimi symbolami:
- P (ang. park), czyli parkowanie,
- R (ang. reverse), oznacza jazdę do tyłu,
- N (ang. neutral), to przełożenie neutralne,
- D (ang. drive), oznacza jazdę do przodu.
Używaj trybów jazdy zgodnie z ich przeznaczeniem
Kierowcy korzystający z pojazdów z automatycznymi skrzyniami biegów nie zawsze właściwie ich używają.
Ogólna zasada jest prosta:
- Im rzadziej przekładamy drążek „automatu”, tym lepiej (w przeciwieństwie do manualnych skrzyń).
Zmiana trybu pracy skrzyni
- Jeżeli zmieniasz tryb pracy skrzyni, zawsze przedtem zatrzymaj pojazd i miej wciśnięty pedał hamulca.
Załączanie trybu P i N
- Gdy zatrzymujesz samochód na chwilę (np. na czerwonym świetle), nie włączaj trybów P lub N.
- P wybieraj tylko wtedy, gdy masz zamiar wyłączyć silnik i zakończyć jazdę.
Tryb N przeznaczony jest tylko do sytuacji awaryjnych:
- Czyli jeżeli potrzebne jest przemieszczenie pojazdu bez użycia silnika, np. pchanie lub holowanie.
Prosta zasada jazdy z automatem – jedna noga
- Pamiętaj, aby do obsługi pedałów gazu i hamulca używać tylko jednej nogi (prawej).
- Operowanie obiema nogami zwykle kończy się wciskaniem hamulca (noga odruchowo szuka sprzęgła) w niespodziewanych momentach jazdy.
- Ta prosta zasada uratuje Twój wizerunek dobrego kierowcy i… ubrania Twoich pasażerów pijących kawę podczas jazdy.
Automatyczna skrzynia biegów – jak jeździć?
Z pozoru obsługa automatycznej skrzyni biegów wydaje się banalnie prosta – wystarczy wrzucić „D” i wcisnąć gaz.
Warto jednak pamiętać o kilku poniższych zasadach. Dzięki nim unikniesz częstych wizyt u mechanika.
1. N w czasie jazdy? Duży błąd!
W tej pozycji przekładnia jest blokowana – załączenie trybu parkingowego podczas jazdy spowoduje, że elementy blokujące zostaną uszkodzone.
2. Gwałtowne ruszanie.
Ruszanie z głęboko wciśniętym pedałem gazu szkodzi automatycznej skrzyni biegów.
Jeżeli lubisz dynamiczną jazdę, wybierz tryb jazdy sportowej. Spalanie będzie wyższe, ale za to praca „automatu” prawidłowa.
3. Gaz i hamulec jednocześnie.
Nie wciskaj jednocześnie pedałów gazu i hamulca. Możesz spowodować awarię przekładni automatyczne (i jej przejście w tryb pracy awaryjnej).
4. Rozgrzewanie skrzyni do pracy.
- Pozwól, aby olej w skrzyni osiągnął temperaturę roboczą.
- Skrzynia rozgrzewa się wolniej od silnika i w pierwszych chwilach jej używania powinno się unikać dużego obciążenia (w postaci gwałtownego przyspieszania lub szybkiej zmiany biegów).
5. Gwałtowne zmiany biegów.
- Unikaj gwałtownego i niepotrzebnego przełączania biegów w automacie. Takie działania zużywa sprzęgła.
- Staraj się wykonywać płynne i precyzyjne ruchy zmiany biegów.
Jak dbać o automatyczną skrzynię biegów
Jak każdy skomplikowany mechanizm, automat wymaga odpowiedniego podejścia.
Jeśli będziesz przestrzegać kilku poniższych zasad, skrzynia odwdzięczy się długą i bezawaryjną pracą.
1. Nie redukuj agresywnie biegów
Zależy Ci na bezpiecznym hamowaniu silnikiem?
Redukuj bieg, gdy obroty są niskie (ok. 1500 obrotów). Dzięki temu niższy bieg zostanie włączony w standardowym (a nie sportowym) trybie pracy.
2. Daj skrzyni czas na rozgrzanie
Zanim zaczniesz jechać nieco szybciej, przejedź kilka kilometrów spokojnie.
Dzięki temu olej w skrzyni zdąży osiągnąć właściwą temperaturę pracy. Olej silnikowy zresztą też – dzięki temu upieczesz dwie pieczenie na jednym ogniu. 😉
3. Uważaj na tuning oprogramowania silnika!
Nie rekomendujemy tzw. czipowania silnika (czyli modyfikacji w oprogramowaniu sterującym jego pracą).
Szczególnie ryzykowne są niefachowe, samodzielne próby przeprowadzenia tej operacji (zdarza się, że za pomocą urządzeń z pierwszego lepszego portalu aukcyjnego lub dalekowschodniego portalu sprzedaży wysyłkowej…).
Skrzynia biegów współczesnego samochodu jest ściśle zespolona z silnikiem. To oznacza, że jest fabrycznie dostosowana do jego momentu obrotowego.
Jeżeli samochód posiada standardowy silnik, otrzymuje delikatniejszą skrzynię – bo taka mu po prostu wystarczy.
Proces tuningowania zmienia parametry silnika, a „tuningowcy-amatorzy” często nie biorą pod uwagę konieczności przeprogramowania także skrzyni biegów. Nie wspominając o sprawdzeniu jej zdolności do przyjęcia zwiększonego momentu obrotowego…
Michał Mikulski
Kierownik ds. obsługi technicznej floty, Grupa Masterlease
Jestem na LinkedIn
Podniesienie mocy auta o np. 50 koni mechanicznych może oznaczać zwiększenie jego mocy wyjściowej o np. 30-50%!
Dodajmy do tego agresywną jazdę i… koniec skrzyni (albo poważna awaria) staje się bliską perspektywą.
Pamiętaj – skrzynia do sportowego auta z dużym momentem obrotowym to zupełnie inna konstrukcja!
4. Im rozsądniej jedziesz, tym dalej dotrzesz
Tu działa stara zasada dotycząca wszystkich urządzeń mechanicznych – najlepiej będą Ci służyć, jeśli traktujesz je delikatnie.
Wymiana oleju w skrzyni automatycznej
Olej w automatycznej skrzyni biegów jest trwalszy niż olej silnikowy.
Po prostu ma inne zadania – olej w skrzyni biegów zmniejsza tarcie części mechanicznych, a chłodzenie jest mniej istotne.
Dlatego może służyć bez wymiany przez wiele lat (ciekawostka – w skrzyniach manualnych czasami nawet nie ma zaworu do wymiany oleju!).
Tymczasem w silniku spalinowym olej:
- smaruje i odbiera ciepło,
- zbiera pozostałości spalania (tzw. sadze).
Dlatego zużywa się znacznie szybciej i częściej trzeba go wymieniać.
A jak często zmieniać olej w skrzyni automatycznej? Rób to regularnie, zgodnie z zaleceniami producenta.
Chcesz zyskać dodatkową pewność, że Twój automat posłuży niezawodnie przez wiele lat?
Rozważ wymianę co 60 tys. km – co ciekawe, przed laty takie właśnie było standardowe zalecenie producentów.
W samochodzie finansowanym (leasing z serwisem, wynajem długoterminowy) taką operację musisz przeprowadzić na własny koszt, jeśli nie jest to wyraźne zalecenie producenta (nie widnieje na liście obowiązkowych czynności serwisowych).
Podsumowanie
Wybór między DSG a CVT to kwestia priorytetów. Oba rozwiązania mają swoje zalety i wady, a decyzja zależy od Twoich indywidualnych preferencji i stylu jazdy.
DSG to dobry wybór dla osób, które cenią dynamiczną jazdę i nie przeszkadzają im wyższe koszty.
CVT to lepsza opcja dla kierowców, którzy preferują płynną jazdę i komfort.
Dodatkowe czynniki, które mogą mieć wpływ na wybór:
- Rodzaj samochodu: DSG częściej stosowane jest w mocniejszych autach, a CVT w hybrydach i mniejszych pojazdach.
- Budżet: DSG jest droższe w zakupie i serwisowaniu.
- Styl jazdy: DSG sprawdzi się dla osób, które często przyspieszają i dynamicznie jeżdżą. CVT będzie lepszym wyborem, jeśli preferujesz spokojną jazdę.
Przekonaliśmy Cię, że warto jeździć automatem?
Sprawdź ofertę Masterlease i zdecyduj, którą skrzynię biegów – DSG czy CVT – wybrać!
Szerokiej drogi!
Propozycje? Pomysły?
Jeżeli chcesz pomóc nam wzbogacić powyższy tekst – zapraszam do kontaktu na LinkedIn.
